Το «Όχι» θα μπορουσε να ειναι η πιο φιλοευρωπαϊκη επιλογη που εκαναν ποτε οι Ελληνες

 

Είτε με «Ναι» είτε με «Όχι», όλα τα εμπλεκόμενα μέρη οφείλουν να καθίσουν ξανά την επόμενη μέρα γύρω από το τραπέζι και να εργαστούν προς μία λύση. Οι πολίτες της Ελλάδας έχουν το δικαίωμα να αξιώνουν υποστήριξη από τους εταίρους τους έτσι ώστε να εξασφαλίσουν την ευρωπαϊκή τους προοπτική. Αλλά πάνω απ’όλα, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε το δικαίωμά τους να επιλέξουν «Ναι» ή «Όχι» χωρίς τον φόβο να παρερμηνευτεί η απάντησή τους! Αν το διακύβευμα αφορά πράγματι στο μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως σύνολο, τότε δεν φαίνεται να υπάρχει άλλη επιλογή περισσότερο φιλοευρωπαϊκή από αυτήν ενός ηχηρού: «ΟΧΙ»!

Η μέρα της κρίσης έφτασε λοιπόν, για άλλη μια φορά. Και είναι πλεόν ξεκάθαρο ότι η απόφαση που έχει να πάρει ο ελληνικός λαός δεν θα είναι καθόλου εύκολη. Το βάρος της ευθύνης που έρχεται με το Δημοψήφισμα της Κυριακής, είναι εξαιρετικά δυσανάλογο σε σχέση με αυτό που θα περίμενε κανείς από αυτόν να σηκώσει.

Οι 37 σελίδες κειμένου γεμάτου από τεχνικούς όρους για την δημοσιονομική πολιτική, όπως αυτή προτάθηκε στην Ελλάδα στο τελευταίο Eurogroup, κειμένου που φαίνεται να είναι εξαιρετικά δυσνόητο για τον μέσο Έλληνα και σίγουρα θα προκαλέσει σύγχηση, αφήνουν πολλά περιθώρια για διαφορετικές ερμηνείες.

Όμως δεν είναι μόνο το περιεχόμενό του που υπόκειται σε διάφορες αποδόσεις, ανάλογα με τα συμφέροντα, τις επιθυμίες ή τις ελπίδες, τις προσδοκίες ή τους σκοπούς του καθενός. Σε αντίθεση με τις προθέσεις της αριστερής κυβέρνησης του Σύριζα και παραφράζοντας την πραγματική ερώτηση όπως αυτή παρουσιάστηκε σε αυτό το Δημοψήφισμα, μία εντυπωσιακή πλειοψηφία Ευρωπαίων πολιτικών, όχι απλά υπονόησε, αλλά τόνισε με έμφαση τι θα μπορούσε να επιφέρει ένα πιθανό «Όχι»: το Grexit. Από την περασμένη Παρασκεύη που ο Έλληνας Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε τη απόφασή του να δώσει το δικαίωμα στους Έλληνες να αποφασίσουν για το αν αποδέχονται ή αν απορρίπτουν τις προτάσεις των δανειστών της χώρα τους, στελέχη στις Βρυξέλλες, επικεφαλής κρατών-μελών και Υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης επιδόθηκαν σε ένα μπαράζ δηλώσεων για το πως θα ερμηνεύσουν την απόφαση του ελληνικού λαού: ένα «Ναι» θα σημαίνει «Ναι» στην Ευρώπη, ενώ το «Όχι» θα σημαίνει «Όχι» στην Ευρωζώνη και το κοινό νόμισμα.

Δεδομένης της αφοσίωσης των Ελλήνων στο εννιαίο νόμισμα – παρά τα πολλά προβλήματα στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί, προβλήματα που φάνηκαν από την αρχή της οικονομικής κρίσης του 2008 – και της εντολής που έδωσαν στην Ελληνική κυβέρνηση στις εκλογές που διεξήχθησαν μόλις τον περασμένο Ιανουάριο να δώσει ένα τέλος στη λιτότητα αλλά πάντα εντός της Ευρωζώνης, οι δηλώσεις αυτές των Ευρωπαίων εταίρων τους αντιμετωπίζονται με – μάλλον δικαιολογημένη – καχυποψία. Οι προφορικές τους τοποθετήσεις εκλαμβάνονται από πολλούς Έλληνες ως μία ωμή παρέμβαση στα εσωτερικά της χώρας και ως μία προσπάθεια που φαίνεται να εμποδίζει αυτό που θεωρείται η απόλυτη έκφραση της άμεσης δημοκρατίας: ένα Δημοψήφισμα.

Αν στα παραπάνω προσθέσει κανείς και τις υποθέσεις ότι οι ηγέτες της Ευρωζώνης, συντηρητικοί στην πλειοψηφία τους, επιθυμούν την εκτροπή της κυβέρνησης του Σύριζα με επικεφαλής τον αριστερό Αλέξη Τσίπρα, επειδή δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα της πολιτικής τους ύπαρξης σε εθνικό επίπεδο, το τοπίο γίνεται ακόμη πιο θολό για την φήμη της ευρωπαϊκής δημοκρατίας.

Ωστόσο, μία προσπάθεια να ερμηνεύσουμε ένα πιθανό «Ναι» ή ένα πιθανό «Όχι» των Ελλήνων στο οικονομικό σχέδιο του Γιούρογκρουπ για τη χώρα τους, δεν θα πρέπει να περιοριστεί στο επίπεδο των ερμηνειών. Για αυτό, ας κοιτάξουμε λίγο τα γεγονότα.

Έπειτα από 5 χρόνια απώλειας εθνικής κυριαρχίας υπό τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου σε έναν αμφιλεγόμενο «έκτακτο» ρόλο, οι Έλληνες γεύτηκαν το πικρό φάρμακο της λιτότητας ως την μοναδική προτεινόμενη λύση για να αναβιώσει η οικονομία τους. Τα αποτελέσματα ήταν καταστροφικά: συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 25%, ποσοστά ανεργίας στο 26% – ένα ρεκόρ στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας – και με περίπου το 60% των νέων ανθρώπων εκτός εργασίας. Ο ελληνικός λαός δεν μπορεί και δεν θα περιμένει ωσότου η κάποτε γνωστή ως «Τρόικα» αναγνωρίσει επίσημα της αποτυχημένη της προσέγγιση στα προβλήματα της χώρας. Την Κυριακή, οι ψηφοφόροι θα κρατούν στα χέρια τους το ψηφοδέλτιο το οποίο θα τους ρωτά αν επιθυμούν να εφαρμόσουν ένα παρόμοιο πρόγραμα τα επόμενα χρόνια.

Οι Έλληνες έχουν τώρα δύο λόγους να επιμείνουν στο «Όχι» τους: ένα «Όχι» στην αποτυχημένη λιτότητα που αποδομεί ύπουλα την Ευρωζώνη και ένα «Όχι» στις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως αυτές παρερμηνεύονται σήμερα. Μία παρερμηνεία που φαίνεται να είναι πολύ της μόδας το τελευταίο διάστημα στις Βρυξέλλες και συχνά περιγράφεται με την έφραση «αλληλεγγύη με κανόνες» από πολιτικούς των οποίων η ιδέα για το τι αντιπροσωπεύει η Ευρώπη φαίνεται να περιορίζεται σε νεοφιλελεύθερες αντιλήψεις περί «ανταγωνιστικότητας» και σε ένα ενιαίο νόμισμα, που από ότι φαίνεται μέχρι τώρα, εξυπηρετεί ως επί το πλείστον μία ισχυρή οικονομική ελίτ, τους λεγόμενους και «επενδυτές» αν το θέλετε.

Μόλις πολύ πρόσφατα, η Γερμανίδα Καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ διατύπωσε μία άποψη η οποία σε πρώτη ανάγνωση φαίνεται να δικαιολογεί τη σκληρή στάση της Γερμανίας απέναντι στην ελληνική κρίση χρέους: «Ένας καλός Ευρωπαίος δεν είναι αυτός που επιδιώκει μια συμφωνία με κάθε κόστος. Καλός Ευρωπαίος είναι πολύ περισσότερο αυτός που λαμβάνει υπόψιν του τις Ευρωπαϊκές Συνθήκες και τις αντίστοιχες εθνικές νομοθεσίες, και κάνοντας το αυτό βοηθά στην σταθερότητα της Ευρωζώνης ώστε αυτή να μην προσβληθεί», είπε.

Οι νομοθέτες και οι πολιτικοί συνήθως γνωρίζουν ότι η κατανόηση των διεθνών συνθηκών και των νομοθεσιών είναι συχνά θέμα ερμηνείας. Αν όμως το πρόβλημα της Ευρώπης σήμερα οφείλεται στο περιθώριο που υπάρχει για παρερμηνεία του τι σημαίνουν η Ευημερία, η Ασφάλεια και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, τότε τα στελέχη των Βρυξελλών οφείλουν να εξηγήσουν στους Έλληνες γιατί οι ιδρυτικές αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ασύμβατες με την οικονομική πολιτική που τους προτείνουν!

Ακόμη όμως κι αν δεν το κάνουν, ένας καλός Ευρωπαίος – πάντα σύμφωνα με τον ορισμό της Καγκελάριου – θα πρέπει να είναι ήδη πεπεισμένος ότι ένα πιθανό «Ναι» του, μόνο θα ενίσχυε αυτές τις ασυμβατότητες. Ενώ ταυτόχρονα, θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι το «Όχι» είναι μία έκκληση στην Ευρώπη να επιστρέψει στις θεμελιώδεις ιδέες της, αυτές οι οποίες καθόρισαν τις αρχικές της υποσχέσεις για ειρήνη και ευημερία αμέσως μετά το τέλος του πιο σπαρακτικού πολέμου που γνώρισε ποτέ αυτή η ήπειρος. Ένα «Όχι» σε τιμωρητικές πολιτικές που παραβλέπουν τον πυρήνα της Ευρωπαίκής Ιδέας όπως η λαϊκή ισχύς και το κοινωνικό κράτος.

Είτε με «Ναι» είτε με «Όχι» την Κυριακή, όλα τα εμπλεκόμενα μέρη οφείλουν να καθίσουν ξανά την επόμενη μέρα γύρω από το τραπέζι και να εργαστούν προς μία λύση η οποία λαμβάνει υπόψιν της τα Ευρωπαϊκά Σύμφωνα και τους εθνικούς νόμους των κρατών-μελών, έτσι ώστε να καταστεί βέβαιη η σταθερότητα της Ευρωζώνης. Αυτοί που αντιμετωπίζουν τη συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στη ζώνη του κοινού νομίσματος ως ανακλητή, θα πρέπει αφενός να προσέξουν τη δήλωση της Άνγκελα Μέρκελ και να είναι έτοιμοι να αναλάβουν την ευθύνη για τυχόν πλήγματα στην ακεραιότητα της Ένωσης τώρα αλλά και στο μέλλον!

Αν κάποιος θέλει να αναγνώσει το ερώτημα αυτού του δημοψηφίσματος όπως έχει επίσημα διατυπωθεί, δεν φαίνεται να υπάρχουν περιθώρια για παρερμηνείες. Ωστόσο, αν οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιμείνουν στο να εκλάβουν μία πιθανή απόρριψη των αποτυχημένων πολιτικών, ως μία απόρριψη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τότε δεν αφήνουν αμφιβολίες περί του ποιού η ερμηνεία για το αποτέλεσμα αυτής της Κυριακής θέτει σε μεγαλύτερο κίνδυνο την Ευρώπη και τη σταθερότητα του νομίσματός της.

Οι πολίτες της Ελλάδας συνειδητοποιούν ότι ο δρόμος τους είναι δύσκολος και το μέλλον τους λιγότερο ευήμερο από όσο ήταν στο παρελθόν, ανεξάρτητα από το αν θα επικρατήσει το «Ναι» ή το «Όχι». Παρ’όλα αυτα, έχουν το δικαίωμα να αξιώνουν υποστήριξη από τους εταίρους τους έτσι ώστε να εξασφαλίσουν την ευρωπαϊκή τους προοπτική. Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε το δικαίωμά τους να πουν «Ναι» στην Ευρώπη της αλληλεγύης και «Όχι» στην παράλογη λιτότητα, για τον μοναδικό λόγο του ότι αυτή αποδείχτηκε καταστροφική. Οφείλουμε να τους αναγνωρίσουμε το δικαίωμα να συμβάλλουν στον ανασχεδιασμό των κανόνων της Ευρωζώνης, κάτι που η Ευρώπη θα υποχρεωθεί να κάνει πολύ σύντομα, όπως και να ‘χει. Αλλά πάνω απ’όλα, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε το δικαίωμά τους να επιλέξουν «Ναι» ή «Όχι» χωρίς τον φόβο να παρερμηνευτεί η απάντησή τους!

Για αυτούς τους λόγους, αν το διακύβευμα αφορά πράγματι στο μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως σύνολο, τότε δεν φαίνεται να υπάρχει άλλη επιλογή περισσότερο φιλοευρωπαϊκή από αυτήν ενός ηχηρού: «ΟΧΙ»!

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Project for Democratic Union και μπορείτε να το διαβάσετε εκεί στα ελληνικά και στα αγγλικά

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *